ŚRODOWISKO ŻYCIA

Żeby omówić dokładnie warunki życia w delfinarium, jakie są udziałem ssaków morskich, warto skupić się na konkrtenym gatunku.

Wg doniesień Born Free Foundation z Wielkiej Brytanii (www.bornfree.org.uk), w chwili obecnej trzyma się na świecie w niewoli przynajmniej 19 gatunków waleni, z czego ponad 800 delfinów butlonosych (Tursiops truncatus).  Delfin butlonosy jest najbardziej popularnym ssakiem morskim przetrzymywanym w niewoli. Omawiając problematykę dobrostanu delfinów w niewoli warto zająć się tym gatunkiem również dlatego, że jest on szczególnie chętnie wykorzystywany przez instytucje i placówki oferujące klientom bezpośredni kontakt z tego typu ssakami morskimi.

Delfin butlonos (Tursiops truncatus) jest gatunkiem o szerokim zasięgu – od wód tropikalnych, do umiarkowanych. Ma bardzo zróżnicowane siedliska – zarówno zatoki i laguny w strefie przybrzeżnej, jak i obszar pelagiczny. Wielkość grupy, w której przebywa, sięga do 100 osobników na wodach przybrzeżnych i do kilkuset na głębszych wodach oceanicznych; zdarzają się także dorosłe osobniki żyjące samotnie, poza stadami. Wielkość noworodka wynosi od 1 do 1,3 m, wielkość dorosłego osobnika dochodzi do 4 m u samców i 3,6 m u samic. Masa ciała może być niezwykle zróżnicowana: od 90 nawet do 650 kg. Pożywienie tych delfinów stanowią  zwierzęta strefy przybrzeżnej – ryby, kałamarnice i ośmiornice, a na głębszych wodach – ryby zamieszkujące dno i ryby ławicowe.

Zwierzęta te mają dobrze rozwinięty zmysł wzroku i bardzo wyrafinowany zmysł słuchu – zarówno w wodzie jak i poza nią. Do wyszukiwania pokarmu i orientacji w terenie wykorzystują zmysł echolokacji, emitując fale dźwiękowe i rozpoznając obiekty na podstawie charakterystyki ich odbicia. Mają też dobrze rozwinięty zmysł dotyku a badania pokazują, że ich skóra (pozbawiona zewnętrznej warstwy martwego naskórka) jest bardzo wrażliwa i podatna na zranienia.

Delfiny butlonose żyją w tzw. rozszczepialno-zlewających się (fission-fusion) strukturach społecznych, bardzo złożonych i wymagających intensywnej komunikacji między poszczególnymi osobnikami. Samce tworzą sojusze, pomocne w walce z innymi grupami delfinów oraz przy zmuszaniu samic do odbycia godów. Samice współpracują przy opiece nad młodymi.

Podejmują różne formy współdziałania przy zdobywaniu pokarmu, tworząc wyrafinowane taktyki zdobywania pożywienia (różne w różnych częściach świata). Zdarza się w tym zakresie wykorzystywanie działań osobników innych gatunków (rekinów, głuptaków czy nawet ludzi).

Delfiny butlonose wykorzystują gąbki jako narzędzia i uczą ich używania swoje młode.

Łatwo uczą się nowych zachowań, tak na wolności jak i w niewoli i są zdolne samoistnie kreować nowe zachowania będące wariantami bądź rozszerzeniem repertuaru zachowań wypracowanych przez trenera.

Porównajmy warunki życia delfinów na wolności i w delfinariach:

DELFINY NA WOLNOŚCI:

  1. Są w ciągłym ruchu. Ich  ciała są zbudowane tak, by mogły rozwijać dużą szybkość i przemieszczać się na znaczne odległości. Pływają do 40 mil dziennie (około 3-7 mil na godzinę). Głównie przebywają pod wodą (tylko 10-20% ich aktywności dzieje się na powierzchni).
  2. Mogą nurkować nawet na głębokość 500 m. Schodzą na większe głębokości nie tylko, by mieć większą swobodę ruchu czy by szukać pożywienia, ale także, by uciec od zbyt wysokiej temperatury wód powierzchniowych
  3. Struktura społeczna jest bardzo ważna a osobniki zawiązują między sobą silne więzi i są w stanie rozpoznać się nawzajem nawet po bardzo długim okresie separacji. Członkowie stada razem polują i razem się bawią, razem wychowują potomków i opiekują się chorymi i starszymi osobnikami. Spieszą także z pomocą rannym osobnikom, pozostają przy delfinach, które złapały się w sieci, czy utkwiły na mieliźnie, nawet za cenę własnego życia. Związek pomiędzy matką a cielęciem jest również bardzo silny i długotrwały (do 6 lat i dłużej).
  4. Używają zmysłu echolokacji, by poznawać świat, rozpoznawać różne rodzaje pokarmu, orientować się w terenie, określać strukturę nieznanych obiektów. Sonar podpowiada im wszystko, czego muszą wiedzieć o swoim otoczeniu. Jego użycie jest dlań prawdopodobnie tak ważne jak wzrok dla ludzi.
  5. Delfiny wydalają 4-5 razy częściej niż ludzie. Bez możliwości swobodnego przemieszczania się i dostępu do dużych zbiorników wodnych woda w ich otoczeniu bardzo szybko zostałaby skażona niebezpiecznymi dla zdrowia drobnoustrojami.
  6. Delfiny wybierają takie akweny, które odpowiadają ich potrzebom i które nie powodują dyskomfortu. W warunkach naturalnych, w sytuacji zagrożenia bądź nasilenia bodźców niekorzystnych, mają możliwość zmiany obszaru, na którym przebywają.
  7. Delfiny spędzają większość czasu na polowaniu, żywiąc się łapanymi rybami i głowonogami.
  8. Zdarza się, że samce walczą ze sobą, są agresywne wobec osobników własnej grupy.

Fot. Peter Asprey;  flickr.com

DELFINY W NIEWOLI:

  1. Ograniczone są do akwenu wyznaczonego rozmiarami swojego basenu, często nie przekraczającego 10 x 10 m. Część delfinów cierpiąc z powodu tych ograniczeń, dłuższy czas pozostaje w swego rodzaju stuporze bądź pływa godzinami dokoła basenu. Aby przepłynąć naturalny dzienny dystans delfin musiałby codziennie opłynąć basen 1700 razy. Nawet największe delfinaria na świecie mające baseny 200 x 100 m pozwalają delfinom na aktywność ruchową stanowiącą jedynie 1% ich naturalnej aktywności.
  2. Amerykańskie wymagania stanowią, że wystarczającą głębokością zbiornika są 2 m. Skazuje to zwierzęta na przegrzanie, problemy skórne, a nawet stanowi zagrożenie życia
  3. Nie mają możliwości doświadczyć życia w naturalnej zbiorowości stada i rodziny. Skazane są na izolację społeczną. Jedyna ścisła relacja, jaką nawiązują (jeśli rodzą się w niewoli)  -relacja z matką, jest przerywana zdecydowanie za wcześnie w wyniku odseparowania lub gdy osobnik zostanie sprzedany do innego obiektu turystycznego.
  4. Izolacja społeczna powoduje u zwierząt dystress, utratę apetytu,  wrzody żołądka, osłabienie odporności.
  5. Mają bardzo ograniczone możliwości użycia sonaru. Jest bezużyteczny do polowania, gdyż karmione są rybami martwymi, podawanymi przez opiekuna. Nie ma potrzeby stosowania go do eksploracji basenu, który stanowi dobrze poznane, niezmienne, monotonne otoczenie. Delfin uczy się też nieużywania sonaru ponieważ fale dźwiękowe odbite od ścian bardzo małego basenu są dla niego drażniące i dezorientujące. Następuje tu swego rodzaju deprywacja sensoryczna.
  6. Jakość wody w delfinariach często jest bardzo zła. Stosuje się chlor dla zabicia bakterii, groźnych dla człowieka, co bardzo niekorzystnie wpływa na skórę i oczy delfinów.
  7. Część delfinów przetrzymywana jest w naturalnych zbiornikach wodnych, takich jak małe laguny, gdzie cyrkulacja wody jest bardzo słaba, skazanych jest na przebywanie w brudnej wodzie.
  8. Nie mają możliwości ucieczki od bodźców powodujących dyskomfort
  9. Delfiny otrzymują wyłącznie mrożone ryby, niekiedy o niskiej jakości.
  10. Warunki w niewoli nie dają możliwości uniknięcia przejawów agresji międzyosobniczej.

To, co widzimy jako turyści, to tylko część codziennej rzeczywistości delfinów. W niektórych obiektach delfiny poza pokazami przebywają w o wiele mniejszych  zbiornikach. Na zdjęciu poniżej - z delfinarium Dolphinella w Sharm el Sheikh w Egipcie – widać w prawym górnym rogu mały basen, gdzie poza pokazami przebywają zazwyczaj delfiny:

Mały basen

Zanim trafią do delfinarium, które bardziej przestrzega standardów, zdarza się, że zmuszane są przez kilka miesiecy przebywa także w takich warunkach:

Egipt, Hurghada

Turcja, Hisaronu

Powiązane wpisy Delfiny w delfinariach Ukrainy W 2009 r. organizacje przyrodnicze Ukrainy – Drużyny Ochrony Przyrody: Kijowa, Charkowa, Dniepropietrowska oraz Narodowe Centrum Ekologiczne Ukrainy, jak również obrońcy zwierząt i nieobojętni ludzie – zetknęli się ze zjawiskiem delfinariów wybudowanych stacjonarnie albo mobilnych, przemieszczających się daleko od morza, do wielkich miast: Kijowa, Charkowa, Dniepropietrowska, Lwowa i Doniecka. W wodach ukraińskich mórz: Czarnego i [...] NIEWOLA ZABIJA. I DELFINY I LUDZI Każdego tygodnia zdarza się dramat W ciągu dwóch ostatnich lat, 108 wielorybów i delfinów zmarło w niewoli. Całkowita liczba ofiar to 62 dorosłe delfiny i 14 młodych, 5 waleni białych, 4 orki, 8 morświnów i 15 zwierząt innych gatunków wielorybów. Oto Tique, delfin pacyficzny. Tique została złapana na wolności.  Przez 20 lat była trzymana w [...] Maltańskie delfinarium – piekło ciasnoty i hałasu Sezon urlopowy dobiega  powoli końca. Urlop dla wielu turystów to wciąż niestety czas odwiedzin delfinariów, gdzie płacąc za tę dyskusyjną formę rozrywki własnymi pieniędzmi sankcjonujemy niewolę i cierpienie delfinów. Z najgorszych warunków słyną tureckie i egipskie parki morskie, ale i europejskie delfinaria nie są lepsze. Przyjrzyjmy się temu, jak funkcjonuje delfinarium na Malcie – MEDITERRANEO [...] Pomóż uratować ostatnie 50 delfinów Maui W 2006 r. uznano za wymarłego delfina chińskiego, zwanego też baiji. Występował w środkowym i dolnym biegu rzeki Jangcy. W 1997 roku żyło jeszcze 13 osobników tego gatunku, a ostatniego żywego widziano w 2004 roku. W 2007 roku zespół biologów i cetologów prowadził zakrojoną na szeroką skalę akcję poszukiwań ostatnich delfinów baiji, ale niestety nie [...] Historia orki Morgan – klasyczny przykład losów orki w delfinarium W czerwcu 2010 roku na Morzu Wattowym niedaleko Holandii odratowano młodą orkę. Osłabiona rozwijającym się zapaleniem płuc, nękana przez pasożyty, wycieńczona, wymagała pomocy. Specjaliści z Dolfinarium Harderwijk pomogli jej dojść do siebie, zwalczyć infekcję, odzyskać wagę i siły. Orce nadano imię Morgan. Zidentyfikowano, że pochodzi z brytyjskiej populacji tych zwierząt, choć są spekulacje, że może [...] Warunki w delfinarium w Harderwijk Holenderskie delfinarium w Harderwijk jest znane większości wielbicieli waleni. To największy w Europie obiekt dla delfinów. Zwierzeta mają tu do dyspozycji relatywnie dużą nadmorską lagunę oraz basen pod dachem. W obu miejscach odbywają się cykliczne pokazy delfinów. Są tu także trzymane foki, uchatki i morsy, które od niedawna przenosząc się do nowych zbiorników stare pozostawiły [...] Warunki życia zwierząt w niewoli – nie ma co być naiwnym… Zdrowy rozsądek i elementarna wiara w profesjonalistów podpowiadałyby, że w wyspecjalizownaych ośrodkach dla zwierząt, takich jak oceanaria czy ogrody zoologiczne, zapewnia się  właściwe warunki bytowania dla zwierząt. Nic bardziej mylnego! Nie ma co się łudzić, że delfinaria są wyjątkiem i spełniają właściwe normy. Przecież nawet znane i wydawałoby się – powszechnie szanowane ogrody zoologiczne i ich [...]